Hồi sinh chiếc iMac 27 inch đời 2013 vào năm 2026

Thành thật mà nói, trước khi bắt tay vào, tôi từng nghĩ chiếc iMac 27 inch đời 2013 để trong nhà đã “hết dùng được rồi”, “chắc phải đổi máy mới thôi”. Một chiếc máy tính 13 năm tuổi thì nghĩ vậy cũng phải.

Nhưng trước khi mua Mac mới, tôi quyết định thử một lần: với công nghệ hiện tại, chiếc iMac này có thể dùng được đến đâu.

Nói trước kết quả: bài viết này chính là được viết trên chiếc iMac đó.

Dùng Catalina mãi, thật sự đuối

Tôi đã dùng macOS Catalina rất lâu, và Chrome với Canva ngày càng nặng. Mở vài tab là đã giật, chỉnh sửa nhẹ trên Canva cũng phải chờ. Giọt nước tràn ly là bản mới nhất của Chrome và Suno đã không cài được nữa. Không phải là chậm, mà là không cài vào được luôn. Hệ điều hành đã hết hỗ trợ, đến trình duyệt cũng không dùng thoải mái được.

Nâng cấp lên Sonoma bằng OCLP

Đời máy này đã nằm ngoài danh sách được Apple hỗ trợ chính thức, nhưng nghe nói dùng OpenCore Legacy Patcher (OCLP) thì có thể chạy được phiên bản macOS mà lẽ ra không cài được. Tôi có nghe qua nhưng vẫn bán tín bán nghi.

Việc nâng cấp hoàn tất suôn sẻ. Nhưng ngay sau khi lên Sonoma, tôi cảm thấy hơi giật hơn trước một chút — không đến mức chậm hẳn, nhưng cũng chưa thể gọi là mượt. Điều này khiến tôi hơi lo. Hay là mình đã đòi hỏi quá sức chiếc máy này rồi?

Kiểm tra tải thực tế

Thay vì chỉ dựa vào cảm giác, tôi mở Activity Monitor để xem CPU, SSD và RAM. Kết quả là bộ nhớ luôn trong tình trạng bị dồn ép. 8GB RAM cho Sonoma cộng với các ứng dụng hàng ngày là hơi thiếu. Biết được nguyên nhân cũng khiến tôi nhẹ nhõm phần nào — máy không hỏng, chỉ đơn giản là thiếu RAM.

Nâng RAM từ 8GB lên 24GB

Vì có vẻ nguyên nhân nằm ở RAM, tôi quyết định nâng cấp.

Việc này không khó, nhưng xảy ra một sự cố. Ngay sau khi cắm thanh RAM mới vào, chiếc iMac hoàn toàn không khởi động được. Đèn nguồn sáng nhưng màn hình không hiện gì cả. Đấy, đúng là không được mà — tôi gần như đã muốn bỏ cuộc.

Rút thanh RAM ra thử thì iMac lại khởi động bình thường — hóa ra là do cắm chưa chặt. Tôi cắm lại thật chắc, hết cỡ, và lần này máy khởi động bình thường, nhận đúng 24GB. Lúc đó tôi thật sự thấy nhẹ cả người.

Tôi kiểm tra lại tình trạng RAM bằng Activity Monitor. Áp lực bộ nhớ hiện màu xanh, nén 0, swap cũng 0. Cảm giác dồn ép trước đó đã biến mất.

Thêm một màn hình ngoài

Chỉ riêng màn hình 27 inch đã đủ dùng, nhưng tôi muốn có thêm không gian làm việc, nên nhân tiện thêm luôn một màn hình ngoài. Cổng xuất hình của iMac là Mini DisplayPort (Thunderbolt), còn màn hình Acer chỉ nhận HDMI, không tương thích trực tiếp, nên tôi mua một cáp chuyển Mini DisplayPort sang HDMI.

Ban đầu, khi cắm vào một trong hai cổng Thunderbolt của iMac, màn hình chỉ nhấp nháy liên tục, không hiển thị bình thường được. Tôi nghi ngờ do cáp lỗi, nhưng thử cắm sang cổng Thunderbolt còn lại thì hình hiện lên ngay lập tức. Có vẻ mỗi cổng hoạt động không hoàn toàn giống nhau.

Vậy là tôi có được một môi trường làm việc hai màn hình: iMac 27 inch cộng với màn hình Acer 24 inch. Thành thật mà nói, tôi hoàn toàn không nghĩ mọi chuyện sẽ đi xa đến vậy.

Chrome, Canva, và cả Claude Code

Dùng thử trên môi trường vừa hoàn thiện, cả Chrome lẫn Canva chạy mượt như thể cái nặng nề trước kia chưa từng tồn tại. Suno, thứ trước đây còn không cài được, giờ cài vào ngay lập tức. Chỉ riêng vậy đã là quá đủ, nhưng tôi thử cài thêm Claude Code, và nó cũng chạy tốt.

Và để nói thẳng ra: chính bài viết này cũng đang được viết trên chiếc iMac đó, bằng Claude Code. Trên chiếc máy mà 13 năm trước tôi từng nghĩ “chắc đến giới hạn rồi”, giờ tôi lại đang tạo ra những bài viết mới.

Thật lòng là rất vui

Tôi từng nghĩ nó hoàn toàn hết dùng được. Vậy mà nó lại dùng tốt đến vậy, thậm chí còn có hai màn hình. Thật lòng là tôi rất vui.

Niềm vui này, tôi nghĩ, khác với niềm vui khi mua một món đồ mới.

Kết luận: cứ thử trước đã, xem làm được đến đâu

Sau khi nâng cấp hệ điều hành bằng OCLP, nâng RAM và thêm màn hình ngoài, chiếc iMac 13 năm tuổi này, ít nhất là với công việc hiện tại của tôi, đã đủ dùng một cách thoải mái.

Mua đồ mới tất nhiên cũng tốt. Nhưng nếu trong nhà có thứ gì đó bạn nghĩ “chắc là hết dùng được rồi”, thì trước khi vứt đi hay đổi mới, hãy thử một lần xem sao. Nếu không được thì lúc đó đổi cũng chưa muộn. Còn chiếc iMac lần này thì vẫn dùng tốt.

Những thứ tôi đã thực sự dùng lần này

• OpenCore Legacy Patcher (OCLP)

  Công cụ mã nguồn mở, miễn phí, dùng để cài macOS Sonoma lên máy không được hỗ trợ chính thức.

• Nâng cấp RAM (8GB → 24GB)

  Nâng cấp để giải quyết tình trạng RAM bị dồn ép. Có lúc không khởi động được do cắm chưa chặt, cắm lại là hết.

• Cáp chuyển Mini DisplayPort sang HDMI

  Dùng để nối cổng xuất Mini DisplayPort của iMac với cổng vào HDMI của màn hình Acer.

• Màn hình Acer 24 inch

  Màn hình ngoài được thêm vào để tạo môi trường hai màn hình.